National

ਧਰਤੀ ਦਾ ਧੁਰਾ 31.5 ਇੰਚ ਝੁਕਿਆ! ਭੂਜਲ ਦੀ ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹ ਖਪਤ ਨੇ ਵਧਾਈ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ

ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਮੁਤਾਬਕ 1993 ਤੋਂ 2010 ਦਰਮਿਆਨ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਭੂਜਲ ਦੀ ਬੇਹਿਸਾਬ ਖਪਤ ਕਾਰਨ ਧਰਤੀ ਦਾ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਧੁਰਾ ਲਗਭਗ 31.5 ਇੰਚ (80 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ) ਖਿਸਕ ਗਿਆ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 2,150 ਗਿਗਾਟਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭੂਜਲ ਕੱਢ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਨਾਲ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵੰਡ ਬਦਲੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪੱਧਰ ਵੀ ਵਧਿਆ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਭੂਜਲ ਦਾ ਅਤਿਅਧਿਕ ਦੋਹਨ ਜਲਵਾਯੂ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ 'ਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

Vaidban Ad

ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਭੂਜਲ (Groundwater) ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੀ ਖਪਤ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸੰਕਟ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਹੁਣ ਧਰਤੀ ਦੀ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਘੁੰਮਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ 'ਤੇ ਵੀ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸਾਰ 1993 ਤੋਂ 2010 ਦਰਮਿਆਨ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਭੂਜਲ ਕੱਢੇ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਧਰਤੀ ਦਾ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਧੁਰਾ (Rotational Axis) ਲਗਭਗ 31.5 ਇੰਚ (ਕਰੀਬ 80 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ) ਤੱਕ ਖਿਸਕ ਗਿਆ।

ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਲਗਭਗ 2,150 ਗਿਗਾਟਨ ਭੂਜਲ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਪਾਣੀ ਆਖ਼ਿਰਕਾਰ ਦਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵੰਡ ਬਦਲ ਗਈ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਿਆ।

Water Shortage: Causes and Effects | Earth.Org

ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਪਾਣੀ ਦੀ ਇਸ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਦੀ ਹੇਰਫੇਰ ਕਾਰਨ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵੀ ਲਗਭਗ 0.24 ਇੰਚ ਵਧਿਆ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਛੋਟਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਤੱਟੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਲਈ।

ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਧਰਤੀ ਦਾ ਧੁਰਾ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹਾ-ਬਹੁਤ ਹਿਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਨੁੱਖੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਭੂਜਲ ਦੀ ਅਤਿਅਧਿਕ ਖਪਤ—ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਮੌਸਮੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਭੂਜਲ ਦੇ ਬੇਤਹਾਸ਼ਾ ਦੋਹਨ ਨੂੰ ਨਾ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ 'ਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਟਿਕਾਊ ਜਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਲੋੜ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।


Comments