Latest

The longest agitation against the British was launched by the farmers of Punjab 100 years ago

ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ 24 ਸਿਤੰਬਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ 82 ਦਿਨ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਕੋਈ ਸਹਿਮਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਕਿਸਾਨ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪਿਛਲੇ 100 ਸਾਲ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਸ਼ਾਸਨ ਇੰਨੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਝੁੱਕਿਆ। 113 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ 1907 ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ‘ਪਗੜੀ ਸੰਭਾਲ ਜੱਟਾ’ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਗੜੀ ਸੰਭਾਲ ਜੱਟਾ ਲਹਿਰ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਉੱਤੇ ਹੀ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਮੋਰਚਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਗੜੀ ਸੰਭਾਲ ਜੱਟਾ ਲਹਿਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਸਾਹਿਤਕਾਰ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਰ ਸਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿੱਲੀ ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋਸ਼ ਭਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਗਾਇਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਕਲਾਕਾਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਲਹਿਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੇ ਹਨ।ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਪਗੜੀ ਸੰਭਾਲ ਜੱਟਾ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਰਦਾਰ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਸ਼ਹੀਦ ਏ ਆਜ਼ਮ ਸਰਕਾਰ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਚਾਚਾ ਜੀ ਸਨ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਆਬਾਦਕਾਰੀ ਨਾਮਕ ਬਿਲ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਜਮੀਨਾਂ ਨੂੰ ਹੜਪ ਕੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਦੇਣਾ ਸੀ।ਇਸ ਬਿਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੋਈ ਵੀ ਕਿਸਾਨ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚੋਂ ਦਰਖਤ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਕੱਟ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਕਿਸਾਨ ਅਜਿਹਾ ਕਰਦਾ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਨੋਟਿਸ ਦੇਕੇ 24 ਘੰਟੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਠੇਕਾ ਕੈਂਸਿਲ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਕੋਲ ਸੀ। ਦੂਜੀ ਸਭਤੋਂ ਖਤਰਨਾਕ ਗੱਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਵੱਡੇ ਬੇਟੇ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਹੀ ਚੜ੍ਹ ਸਕਦੀ ਸੀ।ਜੇਕਰ ਉਸਦੀ ਔਲਾਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਅਤੇ ਮੁਖੀ ਕਿਸਾਨ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਾਸਨ ਜਾਂ ਰਿਆਸਤ ਨੂੰ ਚੱਲੀ ਜਾਣੀ ਸੀ। ਇਸ ਬਿੱਲ ਨੂੰ ਲਿਆਕੇ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਨੇ ਵਾਰੀ ਦੁਆਬ ਨਹਿਰ ਤੋਂ ਸਿੰਚਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜਮੀਨਾਂ ਦਾ ਲਗਾਨ ਦੁੱਗਣਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਬਿਲ ਦੇ ਖਿਲਾਫ 1907 ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਅੰਦੋਲਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।ਇਸ ਲਹਿਰ ਨੂੰ 22 ਮਾਰਚ 1907 ਉਦੋਂ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਜਦੋਂ ਲਾਇਲਪੁਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਜਲਸੇ ਵਿੱਚ ਲਾਲਾ ਬਾਂਕੇ ਦਿਆਲ ਨੇ ਪਗੜੀ ਸੰਭਾਲ ਜੱਟਾ ਪਗੜੀ ਸੰਭਾਲ ਓਏ . . . ਗੀਤ ਗਾਇਆ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਦਬਾਅ ਦੇ ਅੱਗੇ ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਝੁਕਨਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਨਵੰਬਰ 1907 ਨੂੰ ਕਨੂੰਨ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਏ ਗਏ।

Related Articles

Back to top button